Monday, February 23, 2015

" ZOOPARK " ( yeni yazım )

  Uşaqlıqda atam tez - tez  bizi  zooparka  aparırdı . Təbiətin  gözəlliyini, əsrarəngizliyini  yaxından görmək  və  tanımaq  üçün .  Bəlkə  də  uşaqlıqda yaşadığımız  o  anlar , bu  gün  yaddaşımızın  ən gözəl  yerində  bərqərar  olan xatirələrimizdəndir . Həmişə  zooparka  getməyi  səbrsizliklə gözləyirdik . Şəhərimizə  gələn  səyyar , yaxud  da  paytaxtda fəaliyyət  göstərən  sirk
proqramlarının  tamaşaçısı  olurduq .  Heyvanların , klonların  hazırladığı səhnəcikləri  sevərək izləyirdik . Valideynimizin  əllərindən  sevinclə   tutaraq, zooparkda  olan  heyvanları  gah yemləyərdik , gah  da  onlar  haqqında soruşduğumuz  sualların  cavablarında   tanıyardıq  təbiəti . Unudulmaz əyləncəni  yaşadırdı  bu  gəzinti  hər  birimizə ... 
  İllər ötdü ...  Böyüdük ...  ZAMAN  da  böyüdü ...  Amma  illəri  üst - üstə gətirərək  deyil ! Bir zamanlar zoopark və sirklərdə  heyvan vəmklonların ifasında izlədiyimiz səhnəcikləri, təlxəklikləri səhnə  dediyimiz  HƏYATDA insanların  yaşam  tərzində   gördük . Daha  doğrusu , insanlar  daha mükəmməl oynadı  sadaladıqlarımı .  Bəlkə  də  cəmiyyətin  bu  dırnaqarası  uğuru qazanmağında təlimçinin  daha  kəskin  təsiri  var ?!  Bəlkə  də  belə  bir " nailiyyəti  "yalnız   bir  güclü " təlimçi "  qazandıra  bilərdi  cəmiyyətə : 
- " O  HƏYATDI ! " ...  
 

   Çox  vaxt  belə  bir  söz  deyilir,  "zəmanə  adamı"  deyil . ZƏMANƏ ADAMI ... Leksikonumuza daxil  etdiyimiz  iyrənc  kəlmədir. Sevmədiyim sözdür . Əgər zəmanə adamı - şəxsi ambisiyalarını  reallaşdırmaq  naminə xislətini  dəyişməkdirsə, kürsülərdə  vəzifəyə gəlmək və alqışlanmaq  üçün VƏTƏN  kəlməsini  tanımaqdırsa, klonlaşdırılmış  beynə  sahib olmaqdırsa, radikal  təriqətlərə qoşularaq  aldığı  çirkli pullar müqavilində müqəddəs dinimiz  İSLAMI "təbliğ   edirəm" deməkdirsə  və  bu kimi  neçə - neçə acı  reallıqlardırsa, GERİDƏQALMIŞ kimi dəyərləndirilmək hər kəsin sahib  ola  bilməyəcəyi  ucalığımızdır !
  Yazıma  uşaqlıq  xatırələrimdəki  məqamlarla  başladım .  Təsadüfi  deyil. Çünki o anlar yaddaşıma  təbiətin gözəlliklərini  həkk  etsə  də, bu  gün  bizi istəsək  də , istəməsək  də  əhatə edən  xislətlər  çox  zaman  o  qəfəslər arxasındakı  üzləri xatırladır  mənə ...
  HƏYAT  və  ZAMAN  nə qədər  güclü  " təlimçi "  olursa  olsun ,  BOZ  QURD xislətli  ürəkləri , beynləri , addımları  sevməsə  də ,  məğlub  etməyə  çalışsa  da heç  vaxt    SUSDURA   BİLMƏZ!  Heç  vaxt  ƏYƏ  BİLMƏZ !  Bunu  TARİX də dönə-dönə  təsdiq edir !


                                                                   YAQUT    HÜSEYNOVA




Saturday, February 21, 2015

" NARKOMANİYA ƏSRİN BƏLASIDIR ! "

  " Narkomaniya  əsrin  bəlasıdır "  mövzusunda  Şirvan  şəhərində  şəhər Təhsil şöbəsi və şəhər Polis  idarəsinin  birgə  təşkilatçılığıyla  tədbir  keçirildi . Məktəblilərin , müəllimlərin , hüquq - mühafizə  orqanlarının  və  media nümayəndələrinin  qatıldığı  tədbiri  Təhsil  şöbəsinin  müdiri   Paşa  Nəbiyev  açdı . O  qeyd  etdi  ki , bu  gün  bəşəriyyəti  düşündürən  və  ən  ağrılı problemlərdən biri də  cəmiyyətin  bəlasına, xalqın, millətin təhlükə mənbəyinə çevrilən narkomaniyadı . Narkotizmlə  mübarizə uzunmüddətli , çoxşaxəli , böyük  maliyyə vəsaiti  tələb edən dinamik  bir  prosesdir . Bu mübarizədə  əldə  olunan  müsbət nəticələrin miqyasını genişləndirmək  üçün maarifləndirici  tədbirlərə  xüsusi diqqət  yetirilməlidir .


  Narkotizmlə mübarizə , bu  problemin  milli  və  beynəlxalq  qanunvericilikdə tənzimlənməsi haqqında   polis  şöbəsinin rəisi  polkovnik  Şahin  Mirzəyev  çıxış etdi .  Polis  rəisi  vurğuladı  ki , bu  gün  Şirvan  şəhər  narkoloji  kabinetində 800 - dən  çox  narkotik vasitələrdən  asılığı  olan şəhər sakini qeydiyyatdadır. O cümlədən,2014-cü ildə şəhər polis şöbəsi tərəfindən narkomaniyaya qarşı  mübarizə  əməliyyat - tədbirlərində  55  fakt  aşkarlanıb  və  4  kq  narkotik
vasitə  dövriyyədən  çixarılıb. Narkotik  maddələrin gənc  nəsillər  arasında yayılması  təhlükəsini nəzərə  alaraq, bir  çox  ölkələrdə, həmçinin respublikamızda " Narkotiksiz  gələcək  naminə " milli proqramlar qəbul edilib. Buraya  təhsil  ocaqlarında, hüquq mühafizə orqanlarında , təşkilatlarda narkomaniyanın  ziyanı  haqqında  maarifləndirilmə  kampaniyaları  daxildir. Bu
kampaniyalar kütləvi informasiya vasitələri, o cümlədən internet şəbəkəsi vasitəsilə aparılır. Şəhər narkoloji kabinetin  həkimi Dilavər Qurbanov narkotikin insan orqanizminə vurduğu  təhlükəli   zərərləri  və  fəsadları barəsində  məktəbliləri  məlumatlandırdı .
  Sonda  məktəbliləri maraqlandıran  suallar cavablandırıldı .


                                                                           YAQUT    HÜSEYNOVA

Wednesday, February 4, 2015

" ... CANLI ÖLÜLƏRİYİK ... ( yeni yazım )

   Deyirlər ,  qəbristanlıq  insan  xislətinin  durulduğu  məkandır .  Amma  görünür ,
heç məzarlıqların  da  çox  xislətləri  durultmağa  gücü  yetmir .  Bu  günlərdə
qəbiristanlıqda  ziyarət   zamanı   seyr   etdiyim  bir   mənzərə  məni  elə  susdurdu
ki , rəhmətlik  nənəm demiş , lap  nitqim  qurudu .  İçimi  dəhşət  bürüdü .
Burdadamı  fərqlər ,  özü   də  heç  bir  çərçivəyə sığmayan   düşüncəsiz ,
dərrakəsiz  fərqlər   qoyulur ?!  Çox  vaxt   qiyamətin  necə  olacağını  öyrənməyə
çalışırıq , amma  etməli  olduqlarımızı  unuduruq ! Dini  kitabları , hədisləri
vərəqləyirik . Din  xadimlərinin  moizələrini  dinləyirik .  Bir  nəticəyə  gəlmək
üçün. Bəlkə  də  səmavi  kitabların  hər  birində  qeyd  olunan  qiyamət  günü  
onun  haqda söylənilənlərin   insan   xislətindəki   eybəcərliklərdən  başlayır    yolu .
   Əsrlər   ötsə  də ,  yaşayanlardı  var  olanlar . Məsələn ,  " MOLLA  NƏSRƏDDİN "
və  bu  cərəyanın   yolçuları  kimi .  Gördüyüm   mənzərə  Molla  Nəsrəddinçilərin
zamanla  yorulmadan   birgə   addımlayan   ayaq  səslərini  bir   daha  eşitdirdi
mənə . Çünki  bu   addımlar   böyük   bir  zaman  kəsiyi  keçsə  də ,  cəmiyyətdəki
həqiqətlərin daxilinə  elə nüfuz  edib  ki ,  zaman  belə   onu   susdurmağa  acizdir .
Zamanı  zamandan  öncə   görən , çözən   və   anladan   cığırlardı   onların  getdiyi
yollar .  Bəlkə   də düşünəcəksiniz  ki , mövzudan   çox   uzaqlaşdım .  Amma   bu
belə   deyil .  Ona   görə  ki ,  şahidi   olduqlarım  " MOLLA   NƏSRƏDDİN "
jurnalının   səhifələrinin  hələ  də   bitmədiyini   hər   birimizə  anladır . Bu  jurnalın
hər  son  səhifəsinə   gəldiyimiz  anda ,  oxuyub   bitirdiyimizi  düşünərkən ,
yenidən  vərəqlənir   çözümləri ,  yanaşmaları , hədəfi  ifşa  və   tənqidləri ...
Qısa  girişimlə  mövzuma   həm   körpü  salmaq   istədim , həm  də  qarışıq
fikirlərimi   aydınlatmağa  çalışdım ...
   
  
  Əzizlərimizi  ziyarət  edərkən   qarşı  məzarın  yanında  iki  qadının  etdiyi  söhbəti
eşitdim .  Biri  digərinə  məzarlardakı  fərqi   göstərib  söyləyirdi  ki ,  " gör  necə
bəxtəvər  ölüdür ,  qəbri  saray  kimi  düzəldilib ,  halal  olsun   övladlarına . O
birisinin  torpağı  belə  aşınıb ...  "  Həqiqətən   qəribə  dünyadı .  HƏYAT
amansızlığıyla  belə   çox  başlara   ağlı  hələ  də  gətirə   bilməyib .  Hər  şeydə , hər
yanaşmada  zahir  axtarılır . Düşünmürük  ki ,  görüntülərin  hamısı  səmimi  olmur , insanların  özü  kimi . Gördüklərimiz çox vaxt  gözümüzü  torlayan  pərdələrdən
ibarətdir .  O  pərdənin  arxasındakı  doğrunu  görmək   isə  hər  vicdana  məxsus
deyil !  Bəlkə  də  qibtə  etdiyimiz  o  dəbdəbə  hansısa  nankor  övladların  əməlini
gizlətmək  üçün  son  acizyanə  çarədir . Yaxud  da  qocalar  evinin  divarlarına
vəsiyyətini  edən  valideynlərin  müqəddəs  çiyinlərinə  övladları   tərəfindən
qoyulan  daha   bir   çəkilməz  dərd   və  ağır  yükdür . Bəlkə   də  fərqinə
varmadığımız  ikinci  məzarın   aşınmış  torpağı ,  ona  axıdılan  göz
yaşlarının  sonsuzluğunun  təzahürüdür ...
   Qibtə  etməkdən  uzaqlaşaq !  Uzaqlaşaq  ki , həqiqəti  görə  bilək .  Zahiri
aldanışlarda  itməyək . Taleyimizin  iz  saldığı   ömür   yollarımızı  " mənəvi
itgin "  damğasıyla  qaranlıqlara   qərq  etməyək .  Yaşadığımız  cəmiyyətin
əyriliklərini  görməyi  bacaraq . Üzvi   olsaq  da  həyatı  paylaşdığımız   cəmiyyətə
bənzəməyək !  Özümüz  olaq !  Cəmiyyətin  tərtib  etdiyi   yeni  " sinonimlərini "
kiçik   dünyamıza   tanıtmayaq .  Məsələn ,  " hörmət "  adlandırdığı   rüşvətdə ,
" ləyaqət " i   əvəz  edən   yaltaqlıqda  və   bu  kimi  sadalamaqla    bitməyən
iyrənclikdə  payımız olmasın .  UCA   YARADANIN   deyərdim  ki ,  ən  günahkar
bəndələri  də ,  məhz   bizik .  Çünki  YALANI   HƏQİQƏT   sözünə  sinonim
seçilən  dünyanın  sakinləriyik .  Daha  doğrusu   CANLI   ÖLÜLƏRİYİK !!! 
     Yazımı  Cibrab   Xəlil   Cibranın   sözləriylə   bitirmək  istəyirəm . O  söyləyirdi : - " İçimizdə   iki  şəxs  var - biri  qaranlıqda   ayıqdır ,  o  biri  işıqdaykən  yatıb ! " 



                                                                YAQUT    HÜSEYNOVA

Thursday, January 29, 2015

" BİRİ VAR ... " ( yeni yazım )

  BİRİ   var ,  hər   birimizin   həyatında .  Nə   yaxşı   ki ,  " var "  deyə   biləcəyimiz
biri ...  Bizi  hər  an  anlayan , sevincimizi  bölüşən , kədərimizi , qəmimizi , hər  bir
sıxıntımızı  bütün  səmimiyyətiylə  dinləyib  çözüm  axtaran  biri ...  Gah  əsl  dost
kimi  şərik  olar  uğurlarımıza ,  gah  düşmən  tək  qarşı  çıxar  bizə ,  gah  da
etdiyimiz  əməllərə ,  səhvlərə  görə  heç  kim  bizi  qəbul  etməyəndə ,  hətta
amansızlıqla  qınayanda  yanımızda  olar ,  əllərimizdən sevgiylə  tutaraq
yaşadıqlarımıza   cavab  tapmaqda  yardım  edər .  BİRİ  var ...  Dünya  içrə
qurduğumuz  kiçik  dünyamızda . Xəyallarımızı   görməyi  bacaran ,
arzularımızdakı  reallaşdırmaq  istədiyimiz  səadəti  gözlərimizə  əxz  edən ,
ruhumuzu  təmkiniylə , sədaqətiylə  var  edən  biri ...  Ümidlərdən  yaratdığımız ,
TANRIDAN   həqiqət  olmasını  dilədiyimiz  şirin  nağıllarımızın  sonundakı
üç  almanı  gətirər  ömrümüzə  o .  Əllərimizi  göylərə  açdığımız  zaman  belə
könlümüzü nurlandıran  duaların  yolu  onun  verdiyi  inam  və  çözümlərdən  keçər.
Möhkəm  tutaq  əllərindən . Bizi  tərk etməsinə səbəb olacaq mənəvi tənəzzüldə yox  olmayaq . Varlığımıza  ayna   tutan  əyrimizi ,  düzümüzü ətrafımızdan  öncə bizə  göstərən  də  odur . 
 
  
  Günəşın   al  şəfəqləriylə  açdığımız   hər   günün  24  saatını   necə
tamamladığımızı  ulduzlu  gecələrin  röyasına  gözlərimizi  yummadan   öncə
sevgiylə  dinləyər . VİCDAN təmizliyini  tanıdar   hər  birimizə . Həyatın
təzadlarında  yorulub - usanan  ruhumuzun dinclik   tapdığı  məkana   çevrilər ,
onunla  vəhdətimiz .  Sevinəndə  UCA  YARADANA   şükranlığımızı  unutdurmaz !
Qəlbimizi  ağrıdan   nisgilin , qəm - qüssənin   silinməsinə  çalışan  səbrimizə
dönər  o . Və  onun  var  olduğu  qədər  İNSAN   kimi  addımlayarıq  həyat
yollarında ...
  BİRİ   VAR ,  həyatımızda  dediyimiz - elə   ÖZÜMÜZÜK !  Söylədiklərimi  yalnız
özümüzlə  etdiyimiz  söhbət  zamanı  yaşayırıq . Çünki  hər  bir  kəs  bütün
səmimiyyətiylə   yalnız  ÖZÜYLƏ   SÖHBƏT   zamanı  TANRININ  hüzuruna  çəkilir .
Mənəvi  hesabatımızı  varlığımızı  var  etmək  üçün  nəfəs  qədər  dəyərli  bilək !
Çünki  bunsuz  mənliyimiz   də ,   vicdanımız  da   boğularaq   məhv  olar ! 


                                                            
                                                                    YAQUT   HÜSEYNOVA

Dərc  olunub :

Avromedia.az                     link :  http://avromedia.az/yaqut-huseynova-biri-var/

  

Friday, January 23, 2015

" KİMLİYİNİ AXTARANLAR ... " ( yeni yazım )

  Elə  mövzular  var  ki , nə  qədər  müzakirə  olunsa  da , daha  doğrusu  ən  çox
müzakirə  olunan  mövzu  və  problemlər   olsa  da  nə  bir  konkret  nəticəsi  var ,
nə  də  bir cavabı .  Məhz  yazacağım  mövzu  kimi ...
  Bu   günlərdə  sosial  şəbəkələrin  birində  şəkil  paylaşılmışdı . Çox  maraqlı  və
düşündürücü   mənzərə   əks  olunmuşdu . Cəmiyyətin  acı   gerçəkliyi
vurğulanırdı . Şəkildə  qəribə  mağaza  təsvir  edilmişdi .  Mağazanın  vitrin   və
rəflərində  müxtəlif  simanı   əks  etdirən  çoxlu  sayda  başlar  düzülmüşdür .  Alıcı
isə  rəflərdəki  başlardan  hansını  seçəcəyini   bilməyən  başsız  bədən  idi .
Şəkildəki   mənzərə  mənə  çox  təsir  etdi . Eyni  zamanda  düşüncələrimə   çözüm
tapmağa  çalışdım . Hətta   bir  atalar  sözümüzü   də   xatırlatdı  mənə : - " Axtaran
tapar . "  Amma  özümə  də  gülməli  göründü  bu  xatırlatmam .  Çünki   yanaşma
və  məğzlər  tamam  fərqli   idi .  Başsız  bədənin   əlindəki  səbəti   dolduracaq
qədər  rəflərdən  baş  axtarması ,  seçməsi   çirkli   xislətini   gizlətmək ,  var
olmayan   " varlığını "   xarici   vizuallıqla  yaratmaq   istəməsindən   başqa  bir  şey
deyildi . Xarici  vizuallıq   heç  vaxt   insana  cəmiyyətdə  həqiqi   ehtiram ,  sevgi
və  hörmət  gətirə  bilməz .  Əksinə   bunu  edənlərin  iç  dünyasının  bataqlıqdan
ibarət olduğunu   anladır   hər  kəsə .  Bir də    xarici  vizuallıq  mənəviyyatı  zəif ,
yaxud  da  mənəviyyatı  olmayan   gözləri  aldada   bilər !!!  Cəmiyyət  təəssüflər
olsun   ki , xarici   vizuallığı   önəmsəyir . Bəşəriyyətin  ümumi  bəlası  da  budur .
Bəlkə  də   həqiqətləri susdurmaq   üçün   dırnaqarası   cəmiyyətin
" yükşəlişlərinin "   təminatıdır    belə   yaşam.  Hər  addımda   şəxsi   mənfəətlər
önə   çəkilir ,  ümumi    mənafelər   tapdanaraq  yox  edilir .
  KİMLİK ...  Var   olmanı  sübut  edən  önəmli  məqam  və  atributdu !  Məişətdə
işlətdiyimiz  əşyaların   çoxunun  belə  sənədi  olur .  Aldığımız  zaman  orijinalı
saxtadan  seçməyə   çalışırıq .  Ağrılı  və   təzadlı   məqama  yol  açır   qələmim .
Belə   mövzuda   yazdıqca   qəribə   bir   vahimə   duyuram .  Bəlkə  də  ALLAH
eləməmiş   elə   bir  zaman   gələcək  ki ,  Yer  üzünün   əşrəfi  adlandırılan   və
bütün   mənəvi  gözəlliyi   ilə  təcəssüm  edən   İNSAN   sözünə  lüğətlərdə  rast
gələcəyik .  Dünyada ,  cəmiyyətlərdəki   bu  günkü   hadisə   və   proseslərə   nəzər
salsaq   bu   bəlanın  qaçılmaz   olduğunu  görərik .  Əşyaların  belə  sənədləri
olduğu halda ,  insanların   çoxu   kimliklərini  müəyyənləşdirə   bilməyib ,  yaxud
da  geyindiyi   maskalar  məhv  edib   varlıqlarını !
  MASKALANMAQ ... CİLDDƏN   CİLDƏ   GİRMƏK  ...  Məncə   öz  yolu   və
düşüncəsi   olmayanlar   belə  edir    həmişə . TƏQLİD  edərək   yaşayırlar . Çünki
özləri   mövcud   deyil ,  yaxud   da  özlərini   yarada   bilməyirlər .  Problemdən
doğan   faciə   isə   budur  ki ,  artıq   belələri   daşıdıqları   maskaların  öldürdüyü   kimliklərini, əvvəllər   kim   olduqlarını ,  ən  əsası   dünyaya  hansı  cilddə  gəldiklərini   xatırlaya   bilməyir !!! 
  Tarixin   səhifələrinə  diqqət   yetirsək ,  heç  vaxt   mövcud  olmayan   vətənini ,
kimliyini   axtaran   " toplum "   və   " xalqlar "  ı    da   görmək   olar .  Qondarma
" həqiqətlərində "  ,  başqa   dövlətlərin  qulu ,  köləsi  olaraq   murdar  varlığını
sübut  etməyə   çalışan  mənfur  düşmənlərimiz  ermənilər  kimi !.. 
   KİMLİYİMİZİ   unutmayaq ,  XİSLƏTİMİZİ   dəyişməyək !  Bizi  izah  edəcək
iç  dünyamızı  olduğu  kimi  yansıdaq ,  bir  simamız  olsun !  Saysız - hesabsız  
taxdığımız   maska  və   üzlərimizlə   çaşdırmayaq   özümüzü !  İNSAN   kimi
yaşayaq .  Son  nəfəsdə ,  kəfənə  büküləndə  yadımıza  düşməsin  RƏBBİMİZİN
buyurduqları !  Əməllərimizlə  adına  fani  dedirtdiyimiz  dünyadan   müttəhimlər
tək   ayrılmayaq !.. 
  CİBRAN  XƏLİL  CİBRANIN   Tanrı  sevgisi  və   insanlıq   haqda  söylədiyi
bir  kəlamın  nuruyla  bitirmək  istəyirəm  yazımı . O  deyirdi : - " TANRI - ağıl
dünyasının  vicdanıdır ! "  


                                                                     YAQUT    HÜSEYNOVA

Dərc olunub :  

kultur.az                              link :  http://kultur.az/?p=7879 

Avromedia.az                     link :  http://avromedia.az/yaqut-huseynova-kimliyini-
                                         
                                             axtaranlar/   

blogustan.com                   link :  http://blogustan.com/kimliyini-axtaranlar/#

Tuesday, January 13, 2015

" QARŞILIQSIZ SEVƏK VƏ YAŞADAQ ! " ( yeni yazım )

     Cibran  Xəlil  Cibran  yazırdı : - " İnsan  cismının   bərki   sümükdür , zərifi
nəfəs . Ancaq ... Sizin  sümüklərinizə  həyat  verən ,  onları  möhkəmləndirən
NƏFƏSİNİZ   deyilmi ?! "  Həyata da , verilən  ömür  payına   da   bu   aspektdən
yanaşmalıyıq . Yəni   YAŞADARAQ   YAŞAMALIYIQ !  Daha   da   açıqlasam ,
yaşatmağı - hər  an  aldığımız   nəfəs  tək  yaşam amalımıza   çevirməliyik .  Hər
zaman  " xoşbəxtəm "  sözünü   dilimizə  şükranlıqla gətirməliyik . Yaşadığımız
acıların  mahiyyətindəki   səadəti  görməyi ,  dərk  etməyi  düşünməliyik .
Gileylənməkdən qaçmalıyıq . Hər  şey   öz  əllərimizdə ,  ovcumuzun   içindədir .
Bunu  ortaya  çıxarmağı ,  yəni  özümüzü   tanımağı  bacarmağı  bilməliyik .
Şikayətlənməyə haqqımız  belə  yox . Çünki   TANRI   insanı   Yer  üzünün 



əşrəfi   tək  yaratdı .  Deməli ,  " bacara   bilməyəcəyik "  fikriylə   gücümüzü
tükətməməliyik . Saf  niyyət   və  amallar naminə  bu  ucalığı  dəyərləndirməliyik .
Zəhmət   və  əziyyətlərdən  keçən  bu  yolda qorxmadan ,  bizi  YARADANA 
güvənərək   addımlamalıyıq . Yenə   Cibran  Xəlil  Cibranın  bir   fikrinə   istinad
etmək  istəyirəm . O  söyləyirdi : - " Bu  dünyanın   tikanlı   yollarıyla   getməkdən
qorxmayın . Çünki    o   yollar  sizin  dabanlarınızdakı  artıq ,  xarab   olmuş qanları
çıxaracaq !.. "  Digər   bir   kəlamında  bu  fikri   başqa  şəkildə  vurğulayır :
- " Üstünüzə   qaranlıq   çökəndə ...  deyin  ki ,  bu  qaranlıq   hələ  doğulmamış
sübhdür . "  
    Təmənna   gözləmədən   sevək   və   yaşadaq !  Qarşılıqsız   səbəb  olaq ,
üzlərdəki   təbəssümə ,  ürəklərdəki   kədəri   yox  edəcək ,  ovudacaq   sevinclərə !
Bunu  bacardığımız   an    əsl   xoşbəxtliyin   nə   olduğunu  duyarıq .  İnsan  o
zaman  xoşbəxtdir  ki ,  özünü   və   mənəvi  dünyasının  sərhədlərini   tanıyır .
Duyduğumuz   bu   hüzur ,  nəinki   bu dünyamıza ,   axirətimizə  də   nur  ələyər .
Belə   bir   nurun   həyat   yollarımızı   izləməsi  diləyi   ilə,  
                                                      
                                                                                            YAQUT  VAFİQQIZI .

Monday, January 12, 2015

" Jurnalistikanın əsası araşdırma üzərində qurulub . " ( müsahibə )

       ( Yazı   22   iyul   Milli   Mətbuat  günü  münasibətilə  yazılıb . Və  Naxçıvan  
    şəhər   İcra  Hakimiyyətinin   mətbu  orqanı  olan  " NUH  YURDU "   qəzetinin  
                     20  iyul  2005 - ci   il   tarixli  sayında  işıq  üzü   görüb . )
    
   Tarixi   keçmişi  dəqiq  və  dürüst   öyrənməyin   ən  gözəl  mənbələrindən   biri ,
zamanın   kollektiv  yaddaşı   hesab  edilən   kütləvi   informasiya  vasitələridir . 
Arxiv  və  kitabxana  rəflərində  tarixin  sınaqlarından  çıxmış ,  indisə  saralıb - 
solmuş   yüzlərlə  qəzet ,  jurnal   və  digər   mətbuat  nümunələri  saxlanılır . Bu
cansız   vərəqləri  oxuyub   öyrəndikcə  saralmış  səhifələrdə   neçə - neçə   nəslin
amal  və  qayəsini ,  fikir   və  düşüncəsini ,  arzu  və  mübarizəsini   görmək
mümkündür .  Bəli ,  KİV   hər  bir   millətin  varlığını sübut  edən  atributlarından  
biridir .  Bu  fakt  jurnalistlərin  üzərinə   böyük   bir  məsuliyyət   düşdüyünü  bir  
daha  təsdiq  edir .
    Hər  sahədə  olduğu  kimi  bu   gün   KİV - də   də  məqsədyönlü  inteqrasiyanı  
görmək   mümkündür .  Sevindirici   haldır ki ,  hal - hazırda  qələm   sahiblərinin
bir  çoxu  dünyanın  bəzi   ölkələrində , müxtəlif  media  qurumlarında   fəaliyyət
göstərir .  Onlar  Azərbaycanla  bağlı  həqiqətlərin  dünya  ictimaiyyətinə  dəqiq
və  operativ   çatdırılmasında   böyük  rol  oynayır .  Rizvan   Qənbərli  də  belə
qələm  sahiblərindəndir . Jurnalistika  ixtisasına  " İMAQ   Araşdırmaçı
Jurnalistik  vəqfi "  ndə   yiyələnən   Rizvan   Qənbərli  " Türkiyə - Azərbaycan
Media  Araşdırmaları  Mərkəzi  ( TAMAM ) "  ni   quraraq ,  " Türkiyə
mətbuatının  Azərbaycana  münasibəti "  mövzusunda  silsilə   araşdırma  və
hesabatların   hazırlanmasını   təşkil  edir .  " Azərbaycanda  qəzet  və  qəzetçilik " , 
" Jurnalistin  əl  kitabı " ,  " Media  və  səhiyyə "  adlı  kitabların  müəllifidir .
  


    Milli  Mətbuatımızın  130  illiyi  ilə  əlaqədar  tanınmış  jurnalist  Rizvan  
Qənbərlidən  müsahibə  aldıq .
   - Mətbuatımızın  bu  günkü  səviyyəsi  sizi  qane  edirmi ?
   - Mətbuatımızın  indiki  səviyyəsi  qənaətbəxşdir .  Lakin  bu  sahənin  
özünəməxsus  problemləri   də  yox  deyil .  Bunun  bir  neçə   səbəbi  var .  Əvvəla  
Sovetlər   birliyi  dağıldıqdan  sonra  yaşanan  keçid  dövrü  mətbuatımızın  
inkişafına  da   öz  təsirini   göstərmişdir . Keçid  dövrüylə  yanaşı ,
jurnalistikamızda  sovet  ənənəsinin  hələ  də  öz təsirini   davam  etdirməsi
mətbuatımızın  inkişafına  mane   olan  faktorlardan  biridir .  Milli   müstəqillik
mübarizəsi  şəraitində  formalaşan  müstəqil   Azərbaycan  mətbuatı ,  hələ  də
90 - cı  illərin   romantik  ruhu   və  emosional    peşə  anlayışı  ilə  yanaşır .  Son
illərdə   Azərbaycan  jurnalistikasında  artan  siyasiləşmə  meyli  bu  anlayışın  yeni
və  qeyri - modern  təzahürüdür .  Mətbuatımızın  indiki  səviyyəsi  baxımından
narahatçılıq  doğuran  bir  başqa  məqam  isə  iqtisadi  cəhətdən  yaranan
problemlərdir .  Bu   problemlər  bir  tərəfdən   mətbuatın  bazar  iqtisadiyyatına   inteqrasiyasını  zəliflətməkdə ,  digər  tərəfdən  də  media  idarəçiliyi  sahəsində
müəyyən  problemlərə  yol  açmaqdadır . Əgər   qəzet   özü - özünü  maddi
cəhətdən  təmin  edə  bilmirsə ,  o ,  çıxmasa  yaxşıdı . Belə  mətbu   orqanlar
bağlanarsa , əslində   jurnalistikamız  udar . Mətbuata   və  jurnalistikaya  heç
bir  xeyir  vermədiyi  halda , qışqır - bağır   salaraq ,  " borclarımızı  silin ,  bu
qəzet   bağlanarsa  çox  ciddi  hay - küy   qopacaq "  deyə ,  qaraguruhçuluq
edənlər   uzağa  gedə  bilməzlər ...  Amma  buna  baxmayaraq ,  mən
mətbuatımızın   parlaq  gələcəyini   görürəm . İnanıram  ki , Azərbaycan
jurnalistikası   peşəkarlıq   istiqamətində   özünü   inkişaf  etdirə   biləcək .  
Sadəcə  bu  hədəfə  çatmaq  üçün   hər  bir   jurnalistin ,  media  qurucularının ,
cəmiyyətin  və  dövlətin   öz  öhdəlikləri  var . 
   - Jurnalistika  və  hüquq   mövzusuna  aydınlıq  gətirərdiniz ...   
   -  Jurnalistlərin  hüquqlarının  pozulması   bir  həqiqətdir ,  amma  mənə  elə
gəlir  ki ,  bunun  səbəblərini  axtarmaq  üçün  sadəcə  hüquqi  cəhətdən  məsələyə
yanaşmaq   kifayət  deyil .  Çünki   hamıya  aydındır  ki ,  jurnalistlərimizin
hamısı   heç  də  öz  hüquqlarını   bilmir . Eyni  zamanda  onların  toxunulmazlığını
təmin  etmək ,  təkcə  dövlət   dairələrinin   vəzifəsi   deyil .  Adətən  jurnalistlərimiz
öz   hüquqlarından  danışmağı  sevirlər ,  onun  peşəkarlıq  prinsipləri   və   ya
peşə - əxlaq  qaydalarından   söz   düşəndə  eyni  canfəşanlığı   görmək   mümkün
olmur .  Jurnalist   toxunulmazlığını da  bu   çərçivədə   çox  idealist   bir  anlayış
olaraq   görürəm .  Çünki   bu  anlayış  dünya  təcrübəsində   belə   tam   olaraq
formalaşa  bilməmiş   mətbuat  azadlığı   fikrinə   dayanır .  Halbuki , problemi
mətbuat   azadlığı   olaraq  deyil ,  informasiya  azadlığı  olaraq   görmək   daha
doğru   olardı .  Azərbaycan  Respublikasının   Konstitusiyasında  hər  bir  jurnalist
kimi   hər   bir   vətəndaşın  informasiya  alma   və   yayma   hüququna   malik  
olması   haqqında  maddə   təsbit   olunmuşdur .  Jurnalist   hüquqlarının
pozulmasını   mətbuatın   bir  problemi  olaraq  yox ,  vətəndaş  cəmiyyəti
quruculuğu   istiqamətində   qarşımıza   çıxan  bir   problem   kimi  görmək  
lazımdır .  
   
  
  - Ümummilli  Lider  Heydər  Əliyevin  belə  bir  sözü   var , " Jurnalist   əməyi
qeyri - adi  əməkdir . "  Onun  qeyri - adiliyini  nədə  görürsünüz ?
   - Jurnalistika  çox  əzablı  peşədir .  Bəzən  elə  olur  ki ,  jurnalistin  gecəsi
gündüzünə   qarışır .  Qəzet  səhifələrində  çap  olunan  kiçik  bir  xəbər   üçün
jurnalist   günlərlə   məlumat  axtarışına   çıxmalı ,  neçə - neçə   mənbəyə  üz
tutmalı    olur .  Bunlar  peşə  praktikasının  sadə   çətinliklərindəndir .  Bunları
jurnalistikanın   fədakarlıq   tələb  edən  bir   peşə  olduğunu   vurğulamaq  üçün
qeyd  edirəm .  Amma  bu  çətinliklərin  hamısı  əvəzolunmaz  bir  həzzi  də  yaşadır
jurnalistə .  Məhz ,  jurnalistikanın   qeyri - adiliyi  də  buradan  irəli  gəlir .  Təbii
ki ,  jurnalistikanın  daşıdığı   ictimai   məsuliyyəti  də  xüsusi  vurğulamaq  lazımdır.
   -  Kütləvi   informasiya  vasitələri   xalqımızın   tarixi   günləri , xüsusilə  tarixi
faciələrimizdən  təəssüf  ki , çox   zaman  onların  ildönümlərində  söhbət  açır .
Buna  münasibətiniz ...
  - Ölkə   KİV - nin  xalqımızın  faciələrindən  yalnız   onların  ildönümündə   söhbət
açması   narahatlıq   doğurmaqdadır .  Halbu  ki ,  media ,  xüsusilə  də  mətbuat  
hər  bir   xalqın   yaddaş  kitabçasıdır ,  tarixidir .  Bu  baxımdan  təkcə  milli  faciələr
haqqında   yox ,  ümummilli  mənfəətlər  baxımından   tarixi   əhəmiyyət   daşıyan
hadisələrə  xüsusi  diqqət  yetirməkdə  fayda  vardır .  Amma   onu  da  əlavə  edim
ki ,  indiki   jurnalistika  adətən  digər  quruluşların  müəyyən   etdiyi   gündəmi
izləməyə  çalışır .  Bu  həqiqəti   nəzərə  almaq   lazımdır .  Yəni   məsuliyyət
sadəcə   KİV - də   deyil ,  eyni  zamanda  KİV - lərə  məlumat  yayan   informasiya
mənbələrində ,  ölkənin  rəsmi    və   qeyri - rəsmi    quruluşlarındadır . 
   - Sizcə , qəbul  imtahanları  zamanı   jurnalistika   ixtisasını  seçən  abituriyentlərin
qabiliyyət  imtahanlarından  keçməsi  zərurəti  nə  dərəcədə  düzgündür ?
  - Bu  ixtisasa  yiyələnmək   istəyən   abituriyentlərin  qabiliyyət  imtahanı
vermələri  fikri   ortaya  atılanda  mən  müxtəlif    platformalarda  öz  etirazımı
bildirmişəm . Bu  fikri   irəli   sürənlər   özlərini   jurnalistika   fakültələrinə  təsadüfi
gəlişlərin  olması  faktıyla   əsaslandırır   və  təhsil   sistemini  günahlandırır .
Amma  məsələ  burasındadır   ki ,  jurnalistika  fakültələri   bir  peşə  məktəbi  deyil ,
bir  ixtisas  məktəbidir .  Ayrıca ,  " jurnalist  qabiliyyəti "  anadangəlmə   bir
qabiliyyət  də  deyil .  Məhz ,  jurnalistika  fakültələrinə   sənədlərini  verən
abituriyentlərin  məqsədi  də   bu   qabiliyyətə  yiyələnməkdir .  Belə   olan  halda ,
bir  abituriyenti   yiyələnmək   istədiyi   bir  qabiliyyət  üçün   sınağa  çəkmək
düzgün  fikir  deyil . Biz   onlar  üçün  hər  cür  şərait  yaratmalı ,  maneələri
aradan  qaldırmalıyıq . Qabiliyyət   imtahanı  fikri  isə   mənə  elə  gəlir  ki ,
abituriyentlərimizin  qarşısına   sədd  çəkməkdən   başqa   bir  işə  yaramır .
   - Rizvan  müəllim,  dövlətimizin  KİV - in  inkişafı   üçün  gördüyü  tədbirlər
haqqında  nə  deyə  bilərsiniz ?
   - Mətbuata   dövlət  qayğısı  hələ  Ümummilli  Lider   Heydər  Əliyevin
Azərbaycan   rəhbərliyinə   qayıdışının  ilk   illərinə   təsadüf  edir .  Bu  tədbirlər
sırasında   ən  mütərəqqi    və  medianın   inkişafına  stimul   yaradan  addım
senzuranın    ləğvi   oldu .  Eləcə  də   KİV - in  inkişafı  üçün   dövlətin  ayırdığı
kreditləri   xüsusi   vurğulamaq   istəyirəm .  Media - dövlət  dialoqunun
təkmilləşdirilməsi  üçün  keçirilən  silsilə  tədbirlər   isə    mətbuata  dövlət
qayğısının   artmasının  göstəricisidir . 
   - Sonda  bu  sənətdə  yeni  addımlarını  atan   gənc  jurnalistlərə  nə
arzulardınız ?
   - Mən   onlara  hər  şeydən  əvvəl   dözümlü  olmağı  məsləhət   görürəm .
Peşə   həyatında   çəkilən  əziyyətlər   gənc   jurnalistləri   ruhdan  salmasın . 
Jurnalist   sənətində  əldə  edilən   uğurlar , məhz   bu  cür  əziyyətlərin  ardınca
gəlir .  Gənc  qələm  sahiblərimizə   araşdırma  ruhunu   mənimsəmələrini  arzu
edirəm . Çünki  JURNALİSTİKANIN  ƏSASI  ARAŞDIRMA  ÜZƏRİNDƏ
QURULUB .  Üçüncü ,  MÜŞAHİDƏ   və  ANALİZ    qabiliyyətini   inkişaf
etdirmək   üçün   çox - çox   mütaliə   etmələrini   istərdim .   Nəhayət ,  onlara
jurnalistika  peşəsinə   CİDDİYYƏTLƏ  və  SİDQ - ÜRƏKDƏN   yanaşmalarını
arzu   edirəm .
    - Rizvan   müəllim,  səmimi  söhbətə  görə  təşəkkür  edir , sizi  və  sizin
şəxsinizdə   bütün  jurnalistləri   Milli  Mətbuat  günü   münasibətilə   təbrik
edirik . Qəzetimizin   yaradıcı  heyəti  adından  sizə  yorulmaz   fəaliyyət  və 
uğurlar  arzulayırıq !


                                      
                                                                    YAQUT     VAFİQQIZI