“ ZAMAN TİPLƏRİNƏ GÖRƏ AYRILAN XALQLAR “

    Molla Nəsrəddin dərin düşüncələr içində öz-özünə deyindi:

-ZAMAN gözəl məhfumdur. Həm də gözəl olduğu qədər amansız və qəddar müəllimdir. Zamanın sütunları, məhz fellərdi. Dilçilik elmində fellər zamana görə üç yerə ayrılır: Keçmiş, indiki və gələcək zaman. İndiki zamandan başqa, qalan iki zaman özü də iki növə bölünür. Bu xatırlatmam ilə mövzuma körpü salmaq istəyirəm. Çünki zamana görə millətlərin, xalqların və dövlətlərin də kimliyini tanımaq olur. Məsələn, müasir dünyada xalqların xisləti də üç tipə ayrılır. BİRİNCİSİ, “Hələ qarşımızda, gör nə boyda gələcək var, niyə tələsirik, vaxtı çatanda EDƏRİK, EDƏCƏYİK“ fikriylə özünü aldadanlar; İKİNCİSİ, elə hey “ ETDİK, ETMİŞİK, heç bir faydası olmadı, nəticəni görmədik, etməyə bir şey qaldımı, varmı “ suallarıyla yerində sayan; ÜÇÜNCÜSÜ, isə dayanmadan, yorulmadan “ EDİRİK, GÖRÜRÜK “ fellərinin nuruyla beynini, ürəyini və ruhunu işıqlandıran xalqlar. Maraqlı ayrımlardı. Eyni zamanda məntiqli olduğu qədər, qəribə yanaşmadi, deyərək Molla Nəsrəddin köks ötürdü və fikrinin tamamını gətirdi:

   -Görən, biz, hansı qrupa mənsubuq?! Hansına sığır addımlarımız?! Maşallah, sadalanan hər tipin göstəriciləri var bizdə. Mükəmməl düşündükdə belə, yenə gələcək və keçmiş zamanın üzərində dayanır süzgəcdən keçirdiyim bütün məqamlar. Daha ikiyə bölünən iki zaman növünün varlığımızdakı damğalarını gördükcə, yalnız bu nəticəyə gəlmək olar. ZAMAN-bütünlükdür. Bu bütövlüyün sütunlarını daha ikiyə ayrılan iki zaman üzərində qurduğumuz üçün VARLIĞIMIZ DA haçalandı, SEVİNCİMİZ DƏ, TARİXİMİZ DƏ...

                                 

                                        Yaqut Hüseynova

" UĞURDAN UĞURA "

   Dekabrın 10-11-ində Bakıda Hədəf Karyera Mərkəzi, İstiqlal Tədris və Yaradıcılıq  Mərkəzi və İstanbul Aydın Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə gənc jurnalistlər üçün " Onlayn media: Yeniliklər, perspektivlər, problemlər ” mövzusunda seminar-treninq keçirildi. Həmin seminar-terninqdə jurnalist-yazar Yaqut Hüseynova sertifikat qazanıb.

Paylaşdı: ADMİN

“ QOYMARAM ƏQİDƏM ALÇALA, ÖLƏ... “ Eldar Qəmərli

   Orta əsrlər tarixində illər öncə oxuduğum bir məqamı xatırlamaq istəyirəm. Ölkələrin birində (təəssüf ki, hansı ölkə olduğuin unutmuşam) nə zaman müharibə olurdusa, dövlətin elm və mədəniyyət sahibləri müharibədən uzaqlaşdırılaraq, xüsusi mühafizə olunan məkanda yerləşdirilirdi ki, silahların amansızlığında məhv olmasın. Bunu əbəs yerə yazıma ilk cümlələr etmədim. Çünki işıqlı sabahlar, məhz elm və mədəniyət adamlarının açdığı cığırlarda qurulur. Məhəmməd Hadi isə deyirdi :-“ Doğulduğum torpaq mənə yadi-VƏTƏNDİR. Özünə doğma bilmədi ürəyi onunla olanı. “ Bu mövzuda istənilən qədər aforizm, tarixi məlumatlar və örnəklər misal gətirmək olar. Cabir Novruz bir şeirində yazırdı:-“ Sağlığında qiymət verin insanlara ! “ Bəli, sağlığında qiymət verilsin. Sağlığında edilməli olanlar həyata keçirilsin, zamanında dəyərləndirilsin. Təəssüf, minlərcə təəssüf !!! Bunu etmək niyə çoxlarına ağır gəlir, nədən zamanında oyanmır kor və kar vicdanlar?!

    
   Bu günlərdə şair-publisist Eldar Qəmərli haqqında “ ELDAR QƏMƏRLİ “ kitabı işıq üzü gördü. Kitabın hər sətrində şairin şəxsiyyətinin ucalığı dil açır. “ EVLƏRİ KÖNDƏLƏN YAR “, “AĞACDƏLƏN “, “ ŞİRVAN ŞƏHƏRİ “ və “ NOVELLALAR “ adlı dörd kitab müəllifi olan şairin kitablarının müzakirələri, yaradıcılıq gecəsi sakini olduğu Şirvan şəhərinin möhtəşəm salonlarının, zallarının səhnələrinə heç vaxt yaraşdırılmadı. Fəqət, həmin səhnələrdə bayram tədbirlərində saysız-hesabsız yerli-yersiz müğənnilər dəyər tapdı, yorulmadan alqışlandı! Dəyəri olan unuduldu. Dəyərsizlərin, əlindəki qələmiylə özünü gülünc vəziyyətinə salanların adlarından ağız dolusu danışıldı Şirvan tədbirlərində. Eldar Qəmərli şəhərimizin tarixini, dünənini, bu gününü heç bir çətinliyə baxmayaraq, yazıb nəinki biz şirvanlılara bəxş etdi. Hətta bu kitab vətən tarixinin səhifələrində bütün məqamlarıyla aydınlıq tapan bir nura çevrildi. Fəqət, Şirvanda elə üzdən iraq yazanlara dəyər verildiki, zibil qutusuna atılmağa belə çox olan elə kitablar baş tacı edildi ki... “ QIZIL QƏLƏM “ mükafatı elə qələmi çolağa nəsib oldu ki, Molla Nəsrəddin demiş, bilmirsən ağlayasan , ya güləsən...

   M.Hadinin yazının əvvəlində qeyd etdiyim  sözlərində böyük həqiqət var. Bəzən doğulduğun, yaşadığın, beyninlə, ürəyinlə şərəfinə bağlı olduğun torpaq  edilən haqqsızlıqla, biganəliklə insana elə yadlaşdırılır ki, SÜRGÜNLƏR belə onun yanında kölgədə qalır. Bəlkə də ən ağrılı sürgün də elə MƏNƏVİ SÜRGÜNLÜYƏ MƏHKUM OLMAQDIR!..

                                     

                                      YAQUT HÜSEYNOVA 

“ NIFRƏTƏ DÖNƏN DƏNİZ “

“ GÜNƏŞLİ “ platformasında baş vermiş yanğında itkin düşənlərdən biri də Şirvan şəhər sakini, 37 yaşlı Bayram Mirzəğa oğlu Qasımovdur. Bayram ailənin yeganə övladı idi. 20 ildən artıq idi ki, neft sənayesində çalışırdı. Şirvan şəhərinin bir qrup fəal gəncləriylə birlikdə onun ailəsini ziyarət etdik. Acılarına şərik olduq.

-“ Bayram dənizdən bu gün ( 9 dekabr 2015-ci il ) gələcəkdi. Hər ayın 23-ü işə gedib, yeni ayın 9-zu qayıdırdı dənizdən. Dənizi çox sevirdi. Hər gəlişində övladlarına dənizi anladırdı, onun təlatümündən, dalğalarından, həzinliyindən söhbət edirdi. Üç uşaq atası idi. Övladları həmişə onun dəniz haqqında söylədiklərinə maraqla qulaq asaraq, dənizi özlərinə daha çox doğma bilirdilər.” Bayramın qaynanası Flora Dadaşova göz yaşlarına hakim ola bilmədi. Çətin və ağrılı olsa da, sözünə davam etdi:-“ Dənizi Bayramın danışdığı gözəlliklərlə tanıyırdıq. İndi bu sevgi gözlərimizdəki nifrətdən başqa bir şey deyil. Dənizi çox sevdik, amma o bizim ümidimizi əllərimizdən acımadan aldı. Üç körpənin dilindəki “ ata “ kəlməsini sularında qərq etdi qəm-kədərə. Dəniz çox amansız oldu. Bayram və onun kimi neçə-neçə insanın həyatını dalğalarında yox etdi.

Həsrət dolu gözlərə son bir təsəlli, toxtaxlıq üçün məhv etdiyi canların cəsədlərini belə çox gördü. Evə son gəlişində, sanki ürəyinə dammışdı, bir daha geri qayıtmayacağı. Hər zaman pul kartı özündə olardı. Son gedişində hər kəslə görüşüb qapıdan çıxdı. Yenidən geri qayıdıb pul kartını həyat yoldaşı Ülkər xanıma verərək, “ bu kart səndə qalsın, birdən gec gələrəm, pula ehtiyacınız olmasın “ dedi. Çox ailəcanlıydı. Ata-anasının yeganə övladı idi. Cavan olmasına baxmayaraq, hər kəsin hörmət və etiramını qazanmışdı. Heç vaxt yaddımdam çıxmaz. Bayram anası dünyasını dəyişəndə də dənizdə idi. Qızılı xanım can üstəydi. Bayrama zəng vurduq, teleqram göndərdik. Təəssüflər olsun ki, ona işdən icazə verilmədi. Müəyyən müraciətlərdən sonra icazə ala bildi. Anası son nəfəsdə Bayramı işarələrlə bizdən soruşanda, ona heç bir cavab verə bilmədik. Beləcə oğlu ilə vidalaşmadan haqq dünyasına aqovuşdu. Bayram anası torpağa veriləndən sonra evə gələ bildi. İnanın, dənizi bağışlamırdı. Anasının son nəfəsinə yetməsinə əngəl olduğu üçün... Atası da vəfat edəndən sonra isə özünü həmişə tənha adlandırırdı. “

   Bayramın dayısı qızı Rüxsarə Qasımova Bayram haqqında bunları söylədi:- Övladları ilə bağlı gözəl arzuları vardı. Onların mükəmməl təhsil alması üçün çalışırdı. Amma dənizin amansızlığı onu bu arzularına çatmağına imkan vermədi. Yanğın baş verən gün Bayram həyat yoldaşı Ülkər xanımla telefonda danışdı. “ Xilasedici qayıqdayıq, narahat olmayın. Qayıtmasam, uşaqlara yaxşı bax ... “ söylədi. Və əlaqə kəsildi. Bayramın son sözləri, məhz bu oldu; uşaqlara yaxşı bax! Məmmədağa (15 yaş ) , Nurlan ( 11 yaş )  və qızı Mələk ( 6 yaş ) atasının hələ də dənizdən qayıdacağına inanır...

                                             

                                              YAQUT HÜSEYNOVA

“ DİLƏDİYİMİZ HƏDİYYƏ-DÖRD HƏRFDİ “

   Müsabiqənin nəticələrinin açıqlanmasına sayılı dəqiqələr qalmışdı. Bütün iştirakçılar kimi o da həyəcanlıydı. Qalib olmağı çox istəyirdi. Qalibiyyət, onun üçün tablolara köçürdüyü mənzərələrdəki mahiyyəti bütün ürəklərdə bir təbil kimi səsləndirməkdən ibarət idi. Müsabiqəyə iki rəsmlə qatılmışdı. Biri vətənpərvərlik mövzusunda çəkilmişdi. Bu tablo bütün tamaşaçıların əhsən və alqışlarına səbəb oldu. Xocalı faciəsinin qurbanlarından olan Xocalı adlı balaca qızın rəsmi idi. 13 yaşı olmasına baxmayaraq, fərqli yanaşmasıyla rənglərin dilində bu əsəri elə mesajlarla vurğulamışdı ki, görənlər heyran olurdu onun zəkasına. İkinci tablosundakı təsvirlər isə yaşadığı həyatın qəlbində açdığı acıların tərcümanı idi...

   O, uşaq evində böyümüşdü. Uşaq evinə veriləndə heç üç ayı tamam deyildi. Onu yolun kənarında zibil qutusunun yanında tapan bir məhəllə sakinləri uşaq evinə gətirmişdilər. Beləcə o gündən bu ünvanın doğmalarından birinə çevrildi. Sübhan adıyla çağırıldı. Hər zaman sevgi və qayğıyla əhatə olundu. Hər kəsin sevimlisiydi. Dərslərini gözəl oxuyurdu. Eyni zamanda rəsmlər çəkirdi. Qatıldığı bütün müsabiqələrdən uğurla qayıdırdı.

    

   Bu gün isə həyəcanını heç cür yox edə bilmirdi. Müəllimləriylə nə qədər söhbət etsə də, içindəki narahatlıq keçmirdi. Nəhayət, nəticələr kürsüdən elan edildi. İkinci, üçüncü yerin sahiblərinə diplom və mükafatlar təqdim olundu. 10-15 yaş arası keçirilən bu müsabiqədə 50 yeniyetmənin əsəri sərgilənmişdi. ”Birinci yerin qalibi Sübhanı kürsüyə dəvət edirik“ deyiləndə, gözləri gülürdü. Səhnəyə çıxıb mükafatını aldı. Və kiçik nitqiylə ürəkləri riqqətə gətirdi:

  -Əlimdə tutduğum bu diplom və mükafatı mənə böyüdüyüm, adımın belə qoyulduğu uşaq evindəki müəllim və tərbiyəçilərimizin sevgisi bəxş etdi. Qalib olacağıma inanırdım. 13 yaşım var. Bizə hər zaman özümüzə inamı aşıladı müəllimlərimiz. Çünki özümüzə inamın valideynlərimizin boş qoyduğu əllərimizi heç vaxt buraxmayacağını öyrəndik. Bu gün körpələr evində yüzlərlə uşaq böyüyür. Dilində “ ata “, “ ana “ kəlməsi heç vaxt böyüməyən uşaqlar. Bu iki kəlmə bizim qəlbimizdə və gözlərimizdə əbədi sevgidi. Burada “ XOCALI “ və “ DİLƏDİYİMİZ HƏDİYYƏ-DÖRD HƏRFDİ “ adlı iki tablom nümayiş olundu. Birinci tablomda vətən sevgisini canlandırmağa çalışdım şəhid Xocalının timsalında. “ DİLƏDİYİMİZ HƏDİYYƏ-DÖRD HƏRFDİ “ rəsmimdə isə yaşayış tərzindən, dinindən, irqindən asılı olmayaraq, bütün dünya uşaqlarının arzusunu çəkdim rənglərin dilində. Yağlı boya ilə işlədiyim bu əsərdə səmadan sevgiylə uzanan iki əl və balaca bir uşaq təsvir etmişəm. Hər yan gül-çiçəklə əhatələnib. Bu çiçəklər qəlbimizdəki arzulardı. Çəkdiyim Günəşin şəfəqlərində də bir dinclik duyulur. Göylərdən uzanan iki əlin uşağın ovuclarına qoyduğu bir bağlama var rəsmimdə. Bəlkə də, bu tabloya baxanlar həmin bağlamada hansısa oyuncaq və yaxud hansısa başqa bir hədiyyənin olduğunu düşündü. Amma bu belə deyil. Biz, uşaqların həyatda sevgiylə, nəvazışlə ovucumuza qoyulmasını istədiyimiz yalnız bir hədiyyə var:-“ O da AİLƏ sözünü bütövləşdirən, fəqət çoxlarımız üçün pərən-pərən düşən nurunu görmək istədiyimiz bu dörd hərfin vəhdətidir ! “

                                                       

                                            YAQUT HÜSEYNOVA