NƏSİL-NƏCABƏTİNİ XATIRLAYAN AKİF "həkim"

   Gözəl bir deyim var:-"İnsanı geyminə görə qarşılayıb, ağlına görə yola salırlar." Peşə də belədir. Sanki onu daşıyanın geymini xatırladır.

   Peşəkarlıq hər sənət sahibinə nəsib olmur. Məsələnin ən önəmli tərəfi budur ki, sənətdə peşə etikasını son nöqtəsinə qədər öyrənərək, onu layiqincə tətbiq etməyi hər diplomu olan bacarmır. Peşə etikası seçilən sənətin özülü, təməlidir. Bu özül üzərində peşəsini qurmayan şəxs nə qədər savadlı olursa-olsun, cəmiyyətdə varlığı ilə heçliyi sərgiləyir.  Atalar yaxşı deyib:-"Meşə çaqqalsız olmaz." Əfsus ki, hər peşədə çaqqal ulaşması var. Hər birində... Həkim peşəsində beləsini görmək isə çox iyrəncdir. Sosial şəbəkələrin birində bir statusum vardı. Günümüzün reallığını əks etdirirdi. Statusum belə idi:-"Şirvan şəhərində bir çox idarə və müəssisələrin adındakı "şəhər" sözü mütləq çıxarılmalıdır. Çünki həmin ifadəni əvəz edəcək ən doğru söz "ticarət" kəlməsidir. Nümunə üçün bunları qeyd etmək istəyirəm. Məsələn, Şirvan Ticarət Xəstəxanası, Şirvan Ticarət Məşğulluq darəsi və s... Bu siyahını istənilən qədər uzatmaq da olar."

   Bu gün Şirvan şəhər xəstəxanasının bir ünsüründən danışacam. Yazımdakı "ünsür" sözü bəlkə də, çoxlarına qəribə görünəcək. Onu vurğulayım ki, həmin ünsürə həkim deyə müraciət etsəm, qələmimə hörmətsizliyim olar. Deməli, belə...

   Şahidi olduğum bir hadisəni  sizlərlə bölüşərək, həkim olmasam da Akif "bəyə" həkimin etməyə borclu olduğu, amma unutduğu bəzi önəmli məqamları xatırlatmaq istəyirəm.

   Balaca bir uşağın dırnağının içinə girən günəbaxan toxumunun qırıntısını heç bir dərman və ya keyidici istifadə etmədən çıxartmasını və bu azmış kimi uşağın ağrıya dözə bilmədiyi üçün ağladığını görüb, "anqırma" deməsini eşitdikdə, iki gözünü bir deşıkdən çıxartmağım gəldi. Həmin körpənin valideynlərinin ona verdiyi cavab, bir sillə kimi dəydi sifətinə!

   Akif "bəy", bəlkə də, şəhərdə ad qazanmış yox, ad çıxartmış ağ xalatlılardansınız. Amma görürəm ki, sizə peşənizdəki bəzi önəmli məqamları demək lazımdır. Həkim deyiləm. Ancaq qeyd edəcəklərimi sizə təkrarlamağa ehtiyac duyuram. Yəqin zamanında yaxşı oxumamısınız. 

   -Birincisi, körpə pasient ilə davranma və ona yanaşma qaydasını hələ gec deyil. Bundan sonra da öyrənə bilərsiniz!!!

 -İkincisi, körpənin, balaca uşağın bir həkim görəndə ağlaması təbii haldır. Normal mənzərədir. Burada ətrafa anormal görünəcək heç bir şey yoxdur. Özü də həkim deyilən birinə bu hal qeyri-normal görünürsə, cümləni necə tamamlayacağımı bilmirəm. Həkim uşağa psixoloji cəhətdən gözəl yanaşmanı bacarmalıdır. Onda qorxuya üstün gələcək gücü yaratmalıdır. Qarşısında bir insan həyatı olduğunu, ələlxüsus, körpə canın ağrılar içində dayandığını ürəyi ilə hiss etməlidir!!!

   -Üçüncüsü, adına mərkəzi şəhər xəstəxanası deyilən bu boyda müəssisədə keyidici və yaxud sakitləşdirici hər hansı dərman yoxdurmu, tibbi müdaxilə zamanı istifadə edilsin?!

   Və ən sonda söyləcəklərimi birər-birər qulaqlarınızda sırğa edin. Qulağınıza elə taxın ki, həmin sırğaları itirməyəsiniz. Çünki onlar çox dəyərlidir, siz anlamasanız da! Bir insana, daha da konkretləşdirsəm, bir körpəyə canının ağrısını hiss etdiyi üçün, ağladığına görə bir həkimin "anqırma" deməsi ən böyük SƏVİYYƏSİZLİK və ŞƏRƏFSİZLİKDİR! BUNUN BAŞQA ADI YOXDUR!!! 

                                                                   Yaqut Hüseynova  

"ƏBƏDİ NURA DÖNƏN OBRAZ"

                       ( "SƏMAYA QAYIDAN YAZI"  romanı haqqında ikinci yazım )

   Kitablar da insanlar kimi xoşbəxt və bədbəxt olur. Bəli, bu taleyi onlar da yaşayır. Məhz, oxucu sevgisi ilə yazılır, kitabların adına bu iki yazıdan biri. Orxan Paşanın sözlərini xatırlamaq istəyirəm. O deyirdi:-"Bədbəxt o kitabdır ki, tozu silinəndən-silinənə rəfdən götürülüb, ələ alınır."

   Gözəl əsər yazmaq, qəlbləri fəth edəcək, beynlərdəki sual işarələrinə birər-birər cavab olacaq mükəmməl bir kitab ərsəyə gətirmək olduqca məsuliyyətli və şərəflidir. Bunu bacarmaq, yazıçının ən böyük uğuru və səadətidir. Bir əsərin daha da oxunaqlı olması üçün bəzi vacib məqam və amillər var. Ən əsası odur ki, hansı mövzu olursa-olsun, qələmə alındığı zaman onun cəmiyyətimizdəki real görüntüsü, problemin bütün dərinliklərini çılpaqlığı ilə daha təsirli əks etdirmək üçün tarixi gerçəklikləri, səbəb olduğu mənfi durumlar və xilas yolları dəqiqliklə araşdırılaraq, oxucuya çatdırılmalıdır. Tarixi, elmi və psixoloji yanaşma bədii çalarlarla yazıçı qələmindən süzülərək, bir mirvari kimi düzülməlidir, vərəqlərin köksünə. 

    

   Məhz oxuduğum bu kitab kimi...

   Əsər yaddaşıma "Allahın hakim kəsildiyi ölkə" də müqəddəs kitabımız "Qurani Kərim" in səhifələri arasına bir həkimin qoyduğu dörd ağ vərəqdə digər bir həkimin, AZƏRBAYCANLININ ailəsinə yazdığı məktubda söylədiyi həqiqətlərin, etirafların, ümid və arzuların qumlu səhralarda saldığı, rüzgarların belə sovurub yox edə bilmədiyi izləri kimi həkk oldu.

   

   Yazıçının dördüncü kitabı olan bu əsəri də mövzu aktuallığı ilə diqqəti çəkir. Onu oxuyarkən, nə zaman bitirdiyinin belə fərqinə varmırsan. Məktubunda doğmalarından ümidlə ayrılan Qədirin, əsərin sonunda çarmıxa çəkilən cismindəki qardaş nankorluğunun, erməni vəhşiliyinin izləri ilə tamamlanan alın yazısını bir daha vərəqləmək üçün qayıtmaq istəyirsən, romanın ilk səhifəsinə. Qayıtmaq istəyirsən, yollara sirdaş olan Güşvər ananın əlindəki məktuba göylərin yansıtdığı rəngin ağrısını gözlərindən oxumaq üçün...

   Səmanın, masmavi asimanın, gecə və gündüzü ilə Yer kürəsinə tarazlığı bəxş edən göylərin təsviri ilə başlayır, yazıçı, şərqşünas Əli Rzazadənin "SƏMAYA QAYIDAN YAZI" romanı. Yazıçının bu təsviri, yadıma onun "YAĞIŞ" əsərindəki Kənan obrazının göylərə baxaraq, söylədiyi bu düşüncələri saldı:-"Göylərə baxdıqca düşünürəm, bu şəffaflıq içərisində səmanın lap kiçik zərrəsinə qədər görmək olar. Saf, hər bir çirkinliklərdən təmiz, insan ayağı dəyməmiş okean sahilinə çırpılan  ləpələr kimi tərtəmiz səma. Bəlkə də səmanın təmizliyinin, paklığının səbəbi, ORADA İNSANIN YAŞAMAMASINDADIR. Göylər, insanın yaşadığı Yer üzündən həm də saflığı ilə fərqlənir..."

   Dini radikalizm və İŞİD-dən bəhs edən "SƏMAYA QAYIDAN YAZI" nın sətirlərində yazıçı sevginin ülviliyindən, mütaliənin önəmindən, dini maarifləndirmədən, Tanrı və vətən məhəbbətindən müxtəlif obrazların dili ilə söhbət açır. Əsərin əvvəlində Orxan surətinin oxucuya təqdimatı çox maraqlıdır. Romanın ilk səhifələrində o sevgisinə sadiq, ailəsini sevən, qəlbində Allah eşqi olan bir gənc kimi təqdim edilsə də, əsərin sonunda qardaşı QƏDİRİN erməni çaqqalının əli ilə öldürülməsini soyuqqanlılıqla izləyən, İŞİD-in sıralarında iblisə xidmət edən bir caniyə, bir vəhşiyə çevrilir. Gözlərini əbədiyyətə yummadan öncə, Qədirin Orxana zillənən baxışlarında, sanki bu sözlər bir daha təkrarlandı:-"... Bəzən bir insanla bağlı xatirələr üçün darıxırsan, o insan üçün yox. Çünki xatirələr dəyişmir, insan isə dəyişə bilir..."

   Orxan dini radikalizmin "beyn yuma" siyasətinin günahsızlara tuşlanan ən qorxunc, ölümsaçan silahına dönmüşdü. O silah ki, Qədirin gözlərindən əksi heç bir zaman getməyən qan içində çırpınan balaca qızcığazın vəhşicəsinə qətlində onun da amansız izləri vardı. Qolları üstündə canını tapşıran həmin balaca qızcığaz Qədirə ŞƏHİDLƏR XİYABANINDA uyuyan neçə-neçə günahsız körpələri, ələlxüsus, həmişə ziyarət zamanı məzarı qarşısında susaraq dayandığı beş yaşlı XOCALINI xatırladırdı. Bu məqamda yazıçının "YAĞIŞ" romanından kiçik bir hissəni vurğulamaq istəyirəm. Həmin sətirlərdə söylənilir:-"Bunu da unutma ki, həqiqət bəzən ölümə məhkum olur, amma O ÖLMÜR. Zira, əbədi nur ölməzdir və başqa CİSMLƏRDƏ TƏCƏLLA edir." Qədir də ölümü ilə oxucu ürəyində ƏBƏDİ NURA çevrildi. Sonda Qədirin qətlə yetirilməsini qəbul etmək çox çətindir. Düşünürsən... Qədir ölməməliydi. Əslində, o zəfər qazanmış bir TÜRK kimi əbədiyyətə ucaldı. Çarmıxa çəkilsə belə, İŞİD terrorçusu olan erməni dığası Əbu Həmzə ilə apardığı mübarizə haqqın nahaq üzərində qələbəsi, şəhidlərimizin mənfurlardan alınan qısası idi. 

   Qədir, cismi terrorçuların güllələri ilə parçalanmadan öncə, mənən, ruhən qətlə yerilmişdi. Özü də doğma qardaşının və tibbi düşərgədə cərrah işlədiyi zaman yaxını sandığı xidmətçi Əkbərin ona arxadan sapladığı saysız-hesabsız xəncərlərin ağrısından...

   Bəlkə də hər qarışında XƏYANƏT və ARXADAN VURULAN BALTALARIN LƏPİRLƏRİ olan Yer kürəsində BİR OVUC SAF TORPAQ qalmadığından, Tanrının bəşəriyyətə bəxş etdiyi bərəkət, mərhəmət, sevgi, həya, ədalət, səbr, səxavət, gözəl əməl, inanc və sonda müqəddəs kitabımız "QURANİ KƏRİM" yenidən göylərə, İNSAN AYAĞI dəymədiyi üçün TƏRTƏMİZ OLAN MASMAVİ SƏMAYA QAYTARILACAQ!

                                                                            Yaqut Hüseynova

"QAMÇI"

                                                (Eyni adlı yazımdan)

Gücün yetməsə də, büdrəmədən sən,

Daşıdın çiyninə yüklənənləri.

Sən hər döyündükcə, anladım ki mən,

Həyat da qamçılar, təklənənləri.

Öləndə yada da rəhmət oxunur,

Məzarı qazılır, kəfən biçilir.

Bəzən bir insanın gözündəki nur,

Doğması yad olan cığırdan keçir.

Doğma yadlaşdıqca "böyüdü" dünya,

Beləcə kiçildi, get-gedə insan.

İblisin meydanda zəfər çalması,

Bəlkə də bu üzdən olubdur asan.

                                 

                                                       
                                                            Yaqut Hüseynova

"İKİ YOLÇU"

   Bir sevginin sətirlərində çıxdıq yolçuluğa...

   Bir şeirin misralarında pozdu, sükutumuzu duyğularımız...

SƏNDƏN, məndən qoparaq, BİZLƏŞDİ vərəqlərin köksündə arzularımızla rəsmini çəkdiyimiz sevgi dünyamız. Birlikdə addımladıq, bu yolu...

   Şirin bir röya kimi hopdun gözlərimə. Sevgini mənə sən tanıtdın. Sən gətirdin, qəlbimə eşqin isti nəfəsini. Ruhum köksünə baş qoyduqca, bütün əzablarım unuduldu. Könlümü səmimiyyətinlə işıqlandırdıqca, ürəyimdəki dərin yaralarım birər-birər şəfasına qovuşdu. Bəlkə də bu görüş, Kafkanın dediyi kimi, "yalnızlığı insanlarla dolu olan" iki yadın, sadəcə bir tanışlıqda doğmalaşması idi...

   Gözlərimizdən oxundu, addımbaadım qısaltdığımız  bu cığırın bitməyini istəmədiyimiz. Düşüncələrimizi bölüşə-bölüşə qəlblərimizin döyüntüsündə bir daha dünyanı, həyatı tanıdıq çözümlərimizlə. Bir dost kimi quruldu, dilimizdəki cümlələr. Amma baxışlarımızda ulduzlara nəql olundu, iki yolçunun sevgi hekayəti...

                                                               

                                      

                                                                       Hüseynova Yaqut

"DƏMİR BARMAQLIQLAR"

   O, dünyanın ən qəribə həbsxanasıdır. Bəli, ən qəribə... Çünki hökmü məhbusunun əli ilə imzalanır. Hakimi də elə dustaqının özü olur. Nəticədə, bir insan HAKİM, MÜTTƏHİM və VƏKİL qisminə bölünərək, öz-özlüyündə haçalanır. Qurulan məhkəmədə hər üçünün də nitqində həqiqət danışır. Acınacaqlısı odur ki, hər biri söylədiklərində haqlıdır. "HAKİM" verdiyi qərarında, "MÜTTƏHİM" etiraflarında, "MÜDAFİƏÇİ" isə qurbanın müdafiəsində doğru və yalnışları göstərməyə çalışır, hər kəsə. ŞAHİD isə susur. Üzündəki istehza ifadələri ilə izləyir, üçtərəfli dialoqun məhv etdiyi həyatları. Gah qələbəsini susaraq, gah da yenidən haqsız ittihamlarıyla qeyd edir. Diriykən canını aldığı daha bir "ölüyə" qazdığı məzarla, qəhqəhələr içində qaldırır, növbəti qədəhini!...

   O, dünyanın ən qəribə həbsxanasıdır...

   

   Həyatın amansız cəzalarıyla yazılıb kitabı. Əslində azad olarsan, aydın səma altında hər kəs kimi, hamı ilə birlikdə addımlayarsan. Fəqət, nə qəlbinin azadlığını  hiss edərsən, nə də yolunu aydınlatmağa can atan düşüncələrin, xəyalların doğmalaşar sənə. Asimanın ənginliyini belə duya bilməzsən. Masmavi dənizin dalğalarında yox olmaq istəsən də, içindəkiləri onunla bölüşməkdən qaçarsan. Günəşi görə-görə, zülmətə boyun əyərsən. Var ola-ola, yaşaya-yaşaya yoxluğunu tanıyarsan. 

   Zaman keçdikcə, dəmir barmaqlıqların sərtliyinin fərqinə daha çox vararsan. Kimsə görməz, ətrafını çevrələyən bu barmaqlıqları. Qəlbini tez-tez vahimə bürüyər. Sən qorxduqca, içinə qapandıqca, daxilindəki məni boğduqca, ömrünə gələn illər məhbusu olduğun həbsxananın dəmir barmaqlıqlarının artan sayına çevrilər.

   Onun məzar kimi soyuq olan dörd divarını, məhz insan özü hörər, həyatına. Üst-üstə qoyulan "SAL DAŞLARINI" isə bir parçası olduğumuz cəmiyyət verər, insanın əllərinə. Onu dağıtmaq və ömürlük məhkumlarını azad etmək üçün nələrsə etməyə kimsənin gücü yetməz. Bu həbsxananı, yalnız və yalnız dörd divarının söyuqluğunda mənəvi dünyası qandallanan məhbusun özü məhv edə bilər. 

   An gələr, cəsarət taparsan özündə. "KİM İDİM?", "KİM OLMAQ İSTƏYİRDİM?", "NƏLƏR DÜŞÜNÜRDÜM?", "XƏYALLARIM, HƏDƏFİM NƏ İDİ?", "SONUNDA NƏYİ BACARA BİLDİM?" suallarıyla özünə dönmək istəyərsən. Lakin özünü axtarmağa çalışsan da, bir zamanlar külünü göylərə sovurduğun varlığının ən kiçik zərrəsinə belə rast gələ bilməzsən. Çünki onu CƏMİYYƏTİN "NƏ DEYƏRLƏR" adlı həbsxanasında öz əllərinlə yox etdin!!!

                                                                    Yaqut Hüseynova

"KƏŞF"

   Yer üzünün ən böyük kəşfi, məhz odur. O bir nəfərin, bir dahinin ixtirası deyil. Bütün bəşəriyyətin insanlıq kitabına yazdığı ümumi imzasıdır. Kainatın qütbdən-qütbə ötürdüyü nuruna çevrilən bu ixtiranın hekayəti, yalnız ürəklərdən və gözlərdən oxunar...

   Gülməyi həyat öyrətdi, bizə. Yaşananlar, onunla tanışlığımıza səbəb oldu. Həyat gətirdi, çöhrəmizə təbəssümü. Məhz o tanıtdı, gözlərimizə gülüşü. Bəlkə də ona görə gülməyi öyrətdi ki, yaradılışı dərk etmək üçün daha möhkəm dayayaq ayağımızı, bir gün qoynuna əbədi baş qoyacağımız qara torpağa. Öyrətdi ki, göz yaşlarının könlümüzə gətirəcəyi müvəqqəti rahatlığın acizliyində bitib-tükənməyək. Özümüzə inam və güvənin gücüylə içimizdəki mənin əllərindən tutaraq, onun büdrəmədən kainatı tanımasına zəmin yarada bilək. Yıxıla-yıxıla irəliləsə də, büdrəməməsi üçün qarşısına çıxacaq əngəlləri dəf etməyi bacaraq. Çünki insan yıxıldıqca, hiss etdiyi ağrılar onun daha inamla yenidən ayağa qalxmasına səbəb olur. Büdrədikdə isə axsaq kimliyinin imzasına çevrilir, adı.

   

   GÜLMƏYİ, HƏYAT öyrətdi bizə... Bəlkə də bilirdi, güclü olduğumuzu. Həyat amansız olsa belə əmin idi, onu səbrlə, susaraq dinləməyə ehtiram göstərəcəyimizə. Çox vaxt gülüşlərimiz cavabsız suallara dönərək, çiyinlərində gah günah, gah da bir savab kimi daşıdı, ruhumuzu. Və getdikcə yaşa doldu, gözlərimizdə. Elə baxışlarımızda qonaq oldu, fəsillərə. Bəzən damla-damla boy atan ömrüylə payızın yağmurlarına qarışdı. Bəzən də gizlin saxladığı küsüknlüyü qarlı qışın bəyaz soyuqluğunda yenidən duruldu. Həm bahar çiçəkləri kimi ətirləndi arzularımızda, həm də dualarımızdan qopan kiçik bir zərrə kimi günəşin dan yerini aydınladan şəfəqlərində yox oldu ki, təbiətin yay nəfəsli müjdəsini könlümüzün torpağında duya bilək.

   Beləcə, GÜLÜŞ insanların ən böyük kəşfinə çevrildi. Bir aforizmdə deyildiyi kimi:-"İNSANLAR o qədər acı çəkdi ki, GÜLMƏYİ KƏŞF etdi."

       

                                                                      Yaqut Hüseynova

"XOCALI" NIN MƏZARI ÖNÜNDƏ...

-Maşallah, indi o qədər qəzet və jurnallarımız var ki, saymaqla bitməz. Hamı yazır, hər kəs qələm sahibidi. Nə gəldi yazılır, nə gəldi çap olunur. Nəşrlərin də ardı-arası kəsilmir. Ağrılısı da odur ki, əlində qələm olanların, daha doğrusu, əlini məcburi qələmə öyrətmək istəyənlərin cəmiyyətdə sərgilədiyi mənzərə, yalnız və yalnız yağışdan sonra çoxalan göbələkləri xatırladır. Belələrinin nə sözün mahiyyətindən xəbəri var, nə də ona yanaşma bacarığından. Tarixin yaddaşına köçən "rəhmətlik" senzura yadıma düşdü. O "rəhmətə" gedən gündən hamı cumdu qələmə. Söz azadlığı adı altında "yazanlarımız" o qədər çoxaldı ki, mənşəyi və janrı bilinməyən cızmaqaralar ədəbiyyat və jurnalistikamızı edam kürsüsünə qədər sürükləyib apardı. Bir məqam isə unuduldu ki, SENZURA kağız üzərində hər hansı bir hakimiyyət tərəfindən verilərək, möhürlənmiş maddə və yaxud qanundan ibarət olmamalıdır. O hətta DİLƏ və DÜŞÜNCƏLƏRƏ vurulmuş qandallara da dönməməlidir. SENZURA, hər bir qələm sahibinin özünə, yalnız ruhundan və qəlbindəki vətəndaşlıq hissindən təyin etdiyi bir qanunu xatırlatmalıdır. VİCDANI isə bu ali qanunnamənin möhürünə çevrilməlidir. Əbəs yerə deyilməyib ki, "əsl sənətkar olmaq istəyirsənsə, fərqi yoxdur, hansı sahədə olrsa-olsun, ilk növbədə təpədən-dırnağadək VƏTƏNDAŞ OLMAĞI bacarmalısan..." Bəli, əsl vətəndaş olmağı bacarmalısan ki, əlinə götürəcəyin bir ovuc torpağın zərrələrinə RUHUN qarışa bilsin!

   Hər dəfə bu pillələrlə qalxanda ürəyimdəki qürur və kədər düşmənə olan nifrətimi qat-qat artırır. Qalxdığım pillələr tarixi həqiqətləri bir daha təkrar-təkrar səhifələyir, burada torpağa tapşırılan neçə-neçə şəhidin rəsminin dil açdığı baş daşlarında. Bir əsrdə iki dəfə ŞƏHİDLƏR XİYABANINA dönən Dağüstü Parkda bu dəfə tək deyildim. Mənimlə birlikdə addımlayan ONLARIN da əbədiyyətə varan ayaq səslərinin ahəngi torpağa hopduqca, düşüncələr məni məndən aldı. Addımlarımı yavaşıdıb, bu tarixi şəxsiyyətlərin AZADLIQ, MÜSTƏQİLLİK və İNSANLIQ sevgisindən rəng alan baxışlarının ucalığındakı sehrdə bütün varlığımla yox oldum...

   

   O yenə də hamıdan öndə irəliləyirdi. Əzəmətli şəxsiyyəti ilə Yer kürəsinə meydan oxuyurdu. Simasına göylərdə dalğalanan üç rəngli bayrağımızın şəfəqi yayıldıqca, sanki:-"Bu BİZİK, O TAYLI, BU TAYLI BÖYÜK AZƏRBAYCAN!!!" - deməsinin əks-sədası ruhumuzda duyulurdu. Qürur dolu baxışları məzarlardakı rəsmlərə dikildikcə, böyük türk şairi Gültəkinin möhtəşəm misralarını xatırladım:

                             "Yaşa, ey həsrətlə doğan İSTİQLAL!

                                Yaşa, ey TÜRK, yaşa, ey gözəl HİLAL!"

   Bu başdaşılar ONUN, M.Ə.RƏSULZADƏNİN XX əsrin əvvəllərində AZƏRBAYCAN GƏNCİNƏ, TÜRK ÖVLADINA ünvanladığı "BİR KƏRƏ YÜKSƏLƏN BAYRAQ BİR DAHA ENMƏZ!" vəsiyyətinin könlümüzdə əbədi nura çevrilmiş həqiqəti idi.

   ONLARLA birlikdə gedirdim, şəhiD XOCALINI ziyarət etməyə...

   -Ay Molla, bir de görüm, ONLAR kimdir, niyə məhz ONLARLA ziyarət etdin AND YERİMİZİ? - deyə Mollanın arvadı maraqla soruşdu.

     -Bir az söyədiklərimin əvvəlinə qayıtmaq istəyirəm. Söhbətimə qələm sahibləri və yazı haqda olan fikirlərlə başladım. Bu təsadüfi deyil. Təzad və fərqi daha dərindən anlamaq üçün düşüncələrimə bu başlanğıcı giriş seçdim. 

   Ümumiyyətlə, müxtəlif mövzularda müsahibələri izləməyi çox sevirəm. Mənim üçün verilən suallar maraqlı gəldiyi qədər qarşı tərəfin, yəni müsahibin söylədiyi cavablar da önəm kəsb edir. Bir sual var ki, ona çox vaxt tənqidi yanaşsam da, bəzən qəbul etməsəm də, həmin sual hərdən məni də düşünməyə vadar edib. Görən, mən Molla Nəsrəddinə bu sual verilsəydi, cavabım necə olard? Bax, bu sualı deyirəm. Çox vaxt soruşurlar ki, "əgər zaman maşını olasaydı, hansı zamana qayıdardınız?" İndiyə qədər oxuduğum cavablarda hərə bir zamana dönmək istəyir. Mən isə heç bir zamana qayıtmağı dilimə gətirməzdim. ƏSLA! 

   Məhz ŞƏHİDLƏR XİYABANINDA ziyarət zamanı bu suala cavab verə bildim. Və çoxlarına qəribə görünəcək cavabım, ONLARLA görüşdürdü  məni. Bu ötən üç yüzilliyin DAĞÜSTÜ PARKDA XXI əsrlə görüşü idi...

   ONLARDAN daha biri, "NAMƏLUM MƏZAR" ların qarşısında dayandı. Bir zamanlar qələmə aldığı "PEYĞƏMBƏR" əsərindəki misralar erməni vəhşiliyinin qurbanı olan şəhid övladlarının qəbirləri üstünə çiçək tək səpildi. Yenə də "İBLİS" inin vahiməli istehzasının əks-sədası qulaqlarımızda cingildədi. CAVİD ƏFƏNDİNİN bütün bəşəriyyətə etdiyi bu xitabı, TANRI belə kədər içində dinlədi. "SƏMA ŞAİRİ" nin üsyankar ruhunun səsinə yansıtdığı bu sətirlər, VİCDANLARI silkələdi:

                                       -İBLİS nədir?

                                       -Cümlə xəyanətlərə bais...

                                       - Ya hər kəsə XAİN olan?

                                       - İBLİS...

   QARABAĞIN "DÜRRÜ YEKTASI" adlandırılan "XAN QIZI" əllərindəki qərənfilləri məzarlara düzə-düzə yaşla dolan gözlərini silirdi. O, QƏRƏNFİLLƏRİ çox sevirdi. Şəhid qəbrlərinin üstünə qoyduğu qərənfillərin rənginə erməni vandallarının ŞUŞADA güllələdiyi heykəlinin yaralarından axan al qanı da qarışmışdı. 

                                       Səni kimdir sevən biça qərənfil,

                                       Sənə mən aşiqi-şeyda qərənfil!

   Deyən XURŞUDBANU NATƏVANIN sevimli çiçəkləri bu gün mücahidlərin gülləri kimi tanınır, vətən bağlarında...

   Digər ziyarətçilər kimi O da şəhidlərimizin önündə ehtiramla baş əydi. Üsyan dolu düşüncələrini dilə gətirdi. ONLARIN hər biri danışırdı. Amma susaraq... Alov saçan nitqləriylə dünyaya səslənirdilər. Qəzəb nidalı baxışlarından eşidilirdi, hayqırtıları...

   "AZADLIĞIN nə olduğunu bilməyən HƏYAT cansız bədənə, AMALIN nə olduğunu bilməyən azadlıq isə ÇAŞQIN RUHA bənzəyir. HƏYAT, AZADLIQ və AMAL... Budur, yenilməz əbədi varlığın üç üzü!" - söyləyən şərqin böyük filodsofu, rəssamı, yazarı CİBRAN XƏLİL CİBRANIN XOCALININ məzarına doğru irəliləyən addımları, sanki beynində 441-ci rəsm əsərinin cizgilərini tabloya tez bir zamanda köçürməyə tələsirdi. Ürəklərə qərənfillər kimi düzmək istəyirdi, bu çağırışını:-"Bədbəxt o millətdir ki, İGİDLƏRİNİ basdıranda, xarabalıqlarından savayı vəsf etməyə bir şeyi qalmayanda ETİRAZ SƏSİNİ ucaldır, CƏLLAD təpəsinə döyəndə QİYAMA QALXIR!"

   "Ermənilər acgöz və tamahkardırlar. Sən nökərsən, sən oğrusan, sən ermənisən!" söyləyən böyük rus şairi Puşkin  də ONLARIN sırasında dayanmışdı. O da XOCALININ məzarına doğru düşüncələr içində bizimlə birlikdə yola çıxmışdı. Bu məqamda Rusiya prezidenti Vladimir Putinin ermənistan xarici işlər naziri Edvard Nalbandyanı bu günlərdə "DOSTLUQ" ordeni ilə təltif etməsini xatırladım. Bu "tarixi təltif" eyni zamanda gözəl bir sözü də Putinin elə öz diliylə yadıma saldı:-"Dostumun dostu DOSTUM, düşməni isə DÜŞMƏNİMDİR!" Deyirəm, görəsən, Putin ən azından Puşkinin bir zamanlar mənfur ermənilər haqda dediyi bu kəlmələri heç oxuyubmu?! Oxusaydı, yəqin ki, belə gülünc vəziyyətə düşməzdi. Rus ədəbiyyatının və poeziyasının GÜNƏŞİ hesab edilən Puşkinin ədəbi nurunun nədənsə Rusiya prezidentinin məkrli niyyətini aydınlatmağa gücü yetməyib. Əslində, məsələ budur ki, həmişə SAHİB TULASININ başını sığallayaraq, qabağına yem atır ki, hədəfinə daha tez və diqqətləri çəkmədən YAXINLAŞA BİLSİN! Türk şairi Gültəkinin bir şeirində deyidiyi kimi:

                           Sən, ey xəyanətə, zülmə bir yuva,

                           Ey qızıl Moskva, qızıl Moskva!...

   Nəhayət, ONLARLA birgə 5 yaşlı XOCALININ məzarına yetişdim. Ətrafa baxdıqca göz yaşlarıma hakim ola bilmirdim. ONLAR MƏHƏMMƏDHÜSEYN ŞƏHRİYARIN məzarda uyuyan bu balaca TÜRK ÖVLADININ çiçəklərlə bəzədilmiş qəbri önündə:

                       Vətən eşqi məktəbində can verməyi öyrənmişik,

                       Ustadımız deyib:-"Heçdir Vətənsiz can. AZƏRBAYCAN!"

                      Bəsdir fəraq odlarından kül ələndi başımıza,

                      Dur ayağa! Ya AZAD OL, ya TAMAM YAN AZƏRBAYCAN!"

şeirindən bir parça qiraət etməsinə şahidlik edirdi. Məhz "AZƏRBAYCAN" qəzəli  bu görüşün, bu ziyarətin SON NÖQTƏSİ, ZİRVƏSİ idi!

                                                           YAQUT HÜSEYNOVA